Cais do Fado
Cais do Fado prowadzi dwóch gitarzystów, a koncerty odbywają się w historycznym Clube Fluvial Portuense, nad brzegiem Douro w Gaia.












Jeśli jesteś po stronie Gaia, nie musisz przechodzić przez most, żeby trafić na koncert Fado w Porto: Cais do Fado to jedyny lokal na tym brzegu, w którym gra się wyłącznie Fado, pięć minut pieszo od mostu Luís I wzdłuż alei z piwnicami wina porto. Koncerty są dwa razy dziennie, o 17:30 i 19:00, każdy trwa mniej więcej godzinę, a bilety kosztują od 19 €.
Co wyróżnia Cais do Fado
- Prowadzą go sami muzycy. Marco Quaresma i Luís Lumini grają prawie co wieczór i sami witają gości, więc gospodarzami są ci sami gitarzyści, których słyszysz na scenie.
- Widok na Douro i Porto. Okna sali wychodzą prosto na drugi brzeg Douro, na Ribeirę w Porto, więc słuchasz z rzeką i miastem przed oczami.
- Lepsze niż pakiety piwnica porto plus Fado. Kilka firm w Gaia sprzedaje pakiety, w których zwiedzanie piwnicy z winem porto łączy się z krótkim występem Fado. Jeśli chcesz jednego i drugiego, odwiedź piwnicę, na przykład Graham's albo Taylor's, a potem przejdź pieszo do Cais do Fado.
Cais do Fado: koncert
Cais do Fado założyli Marco Quaresma i Luís Lumini, dwaj gitarzyści, którzy chcieli mieć własne miejsce nad rzeką w Gaia. Sami wybrali salę, urządzili wnętrze i sami grają.
Sala
Wnętrze jest współczesne: należąca do założycieli kolekcja starych płyt winylowych z Fado, mural namalowany dla tego miejsca przez Marianę Clemente i wystawione drewniane łodzie klubu wioślarskiego. Około 50 miejsc ustawiono półkolem wokół muzyków.
Koncert
Na stałe śpiewają tu Patrícia Costa, Ana Ferreira i Andreia Alferes, a na gitarach grają zwykle Marco i Luís. Nikt nie przerywa muzyki, żeby objaśniać Fado: założyciele postanowili, że koncert ma płynąć bez przerw.
Cais do Fado: jak trafić
Cais do Fado mieści się przy Avenida de Diogo Leite 108, 1. piętro, w Vila Nova de Gaia, tuż nad rzeką, naprzeciw Porto. Przy tej samej alei są piwnice z winem porto Cálem, Kopke i Quinta do Noval, a most Luís I jest jakieś 5 minut pieszo na wschód.
Pieszo: z Ribeiry w Porto przejdź dolnym pokładem mostu Luís I i skręć w prawo, wzdłuż nabrzeża. Do Cais do Fado idzie się około 5 minut na zachód aleją Avenida de Diogo Leite. Od kompleksu World of Wine to mniej więcej 3 minuty wzdłuż rzeki na wschód.
Metrem: najbliższa stacja to Jardim do Morro (linia D), na szczycie wzgórza przy górnym pokładzie mostu Luís I. Stamtąd zejdź w dół (albo zjedź kolejką linową Gaia Cable Car) nad rzekę, to około 7 minut pieszo. Można też wysiąść na stacji General Torres (linia D), mniej więcej w tej samej odległości.
Autobusem: linie 901 i 906 zatrzymują się przy Largo de Aljubarrota, blisko nabrzeża, kawałek pieszo od lokalu.
Samochodem: najbliżej jest parking iPark Cais de Gaia (Avenida de Ramos Pinto 710), czynny całą dobę, tuż przy nabrzeżu. Miejsc do parkowania na ulicy wzdłuż alei jest niewiele.
Pełną trasę otworzysz w Mapach Google poniżej.
Cais do Fado: bilety
Polecamy rezerwację na oficjalnej stronie z kodem fadomagazine, który daje 5% zniżki. Warto jednak zajrzeć też do GetYourGuide, bo ceny mogą się różnić.
Cais do Fado: rozmowa, Luís Lumini i Marco Quaresma
Co skłoniło was do założenia tego miejsca?
Luís Lumini: Quaresma i ja od lat pracujemy w lokalach z Fado i wiemy, jak działają od środka. Przede wszystkim jesteśmy przyjaciółmi, którzy patrzą na to tak samo: Fado to żywa sztuka, wymagająca nauki i oddania. Czuliśmy, że potrzebujemy miejsca, w którym moglibyśmy mówić własnym głosem, z dala od sztywnych repertuarów i występów pakowanych pod turystów. Cais do Fado powstał jako miejsce prawdziwe, gdzie każdy koncert jest wyzwaniem i ciągłym dialogiem między muzykami a śpiewakami, bez sztuczności. To Fado takie, jakim powinno się je przeżywać: równowaga między wiekami tradycji a spontanicznym oddaniem się chwili.
„To Fado takie, jakim powinno się je przeżywać: równowaga między wiekami tradycji a spontanicznym oddaniem się chwili.”
Jak opisałbyś to miejsce komuś, kto jeszcze tu nie był?
Marco Quaresma: Cais do Fado to projekt prowadzony przez muzyków i artystów. Miejsce odbija nasz gust i rośnie samo, z doświadczeń i spotkań, które zbieramy dzień po dniu. Mieliśmy szczęście, bo wsparł nas Clube Fluvial Portuense, a dokładnie jego sekcja wioślarska, która użyczyła nam sali na pierwszym piętrze. Zrobiliśmy z niej gościnne, kolorowe, kameralne schronienie, w którym każdy czuje się blisko muzyków. Nasza kolekcja starych płyt z Fado i mural, który artystka Mariana Clemente namalowała tylko dla nas, sąsiadują z historią samego klubu, widoczną w wystawionych drewnianych łodziach. No i oczywiście mamy „ramę” naszych okien: szeroki widok na Douro i Ribeirę w Porto, który sam wpisuje się w nastrój koncertu.
Co wyróżnia Cais do Fado?
Luís Lumini: Autentyczność bez pretensji i więź, którą zbudowaliśmy. Quaresma i ja gramy prawie co wieczór i sami witamy każdego, kto przychodzi. Mamy wielkie szczęście, że są z nami trzy wspaniałe stałe śpiewaczki: Patrícia Costa, Ana Ferreira i Andreia Alferes, a obok nich znakomici muzycy, jak Samuel Cabral, Yuri Reis, João Araújo Moutinho i Pedro Martins. Ale tym, co naprawdę nas określa, jest otwartość na chwilę, na samo robienie Fado: bardzo często wpadają do nas bez zapowiedzi inni muzycy i śpiewacy. Te chwile niespodziewanego dzielenia się są istotą Fado. Chcemy, żeby każdy, kto nas odwiedza, wychodził z poczuciem, że widział coś więcej niż koncert: że wziął udział w czymś prawdziwym.
Czego może się spodziewać ktoś, kto przychodzi pierwszy raz?
Luís Lumini: Szczerego przyjęcia. Od strony artystycznej gwarantujemy koncert Fado zagrany z technicznym rygorem i z całą duszą. Salę zaprojektowano tak, żeby akustyka i bliskość muzyków wciągały cię w koncert na profesjonalnym poziomie i żeby Fado czuć było z bliska.
Wielu gości z zagranicy nie mówi po portugalsku. Czy to coś zmienia?
Marco Quaresma: Wcale. Fado ma uniwersalny język, to muzyka z korzeniami. Postanowiliśmy nie przerywać koncertu teoretycznymi wyjaśnieniami, żeby nie prysł czar. Chcemy, żeby wszystko skupiało się na emocjach i muzyce. Po koncercie zawsze jesteśmy do dyspozycji, rozmawiamy i odpowiadamy na pytania, a pytania zawsze się pojawiają.
Jakaś rada dla tych, którzy przychodzą pierwszy raz?
Marco Quaresma: Przyjdź z zapasem czasu. Wykorzystaj to, gdzie jesteśmy: przy alei wzdłuż rzeki, z widokiem na całe miasto. Tu najlepiej złapać światło późnego popołudnia i po prostu popatrzeć na przepływające łodzie, zanim wejdziesz na koncert.
Luís Lumini: I nie bój się z nami rozmawiać. Uwielbiamy opowiadać o gitarach, o Fado, które gramy, albo po prostu posłuchać o twoich wrażeniach. W Cais do Fado drzwi są zawsze otwarte dla każdego, kto przychodzi słuchać, rozmawiać i odkrywać to, co nas porusza.
Co jest największym wyzwaniem w prowadzeniu lokalu z Fado w Vila Nova de Gaia?
Luís i Marco: Największym wyzwaniem jest każdego dnia dorastać do tego, czego wymaga Fado. Reprezentowanie sztuki uznanej za niematerialne dziedzictwo kulturowe to ogromna odpowiedzialność. Wiemy też, że w Porto i Gaia mieszkają wybitni muzycy Fado, których podziwiamy i których z radością goszczymy także u siebie. Podnoszenie poprzeczki to dla nas kwestia nie samej estetyki, lecz szacunku: dla mistrzów, którzy byli przed nami, dla wymagań technicznych tego gatunku i dla prawdy, którą wnoszą koledzy muzycy, kiedy dzielą z nami scenę. Zobowiązujemy się dbać o to, żeby Cais do Fado był miejscem, gdzie ta jakość i ta dusza Północy są szanowane w każdej nucie.
Cais do Fado: najczęstsze pytania
O której zaczynają się koncerty w Cais do Fado? +
Ile kosztują bilety do Cais do Fado? +
Czy w Cais do Fado trzeba rozumieć po portugalsku? +
Czy w Cais do Fado można coś zjeść albo wypić? +
Jak się ubrać? +
Czy można przyjść z dziećmi? +
Czy w Cais do Fado można robić zdjęcia i filmować? +
Czy miejsca w Cais do Fado są numerowane? +
Ile miejsc ma Cais do Fado? +
Jak dojść do Cais do Fado? +
Czy Cais do Fado da się połączyć z wizytą w piwnicy z winem porto? +
Czy Cais do Fado jest dostępny dla osób z ograniczoną sprawnością ruchową? +
Cais do Fado i inne sale koncertowe z Fado w Porto
W Porto jest dziewięć sal, w których odbywają się wyłącznie koncerty Fado. Cais do Fado jako jedyny lokal leży po stronie Gaia, a prowadzi go dwóch muzyków, którzy tu grają. Tak wypadają pozostałe.
Fado Maior do Porto +
Fado Maior do Porto leży po stronie Porto, w dzielnicy Miragaia, około dziesięciu minut od Ribeiry. To stuletnia tawerna, w nastroju zupełnie inna niż współczesna sala Cais do Fado. Fado Maior to jedyny lokal, w którym osobny zespół Fado de Coimbra występuje obok grupy grającej Fado Tradicional. W piątki, soboty i niedziele są tam późne koncerty.
Czytaj dalej o Fado Maior do Porto
Casa da Guitarra +
Casa da Guitarra stoi przy moście Luís I po stronie Porto, w sklepie z instrumentami. Późne koncerty gra od środy do soboty. Dla kogoś, kto nocuje w Porto, leży bardziej centralnie niż Cais do Fado.
Czytaj dalej o Casa da Guitarra
A Casa do Fado +
A Casa do Fado gra w podziemiach XVI-wiecznego kościoła po stronie Porto. W trakcie koncertu objaśnia się tam Fado, a dzieci poniżej 12 lat wchodzą za darmo. Podobnie jak Cais do Fado, gra tylko wczesnym wieczorem.
Czytaj dalej o A Casa do Fado
Fado na Baixa +
Fado na Baixa leży blisko Ribeiry, po stronie Porto. Łączy Fado na żywo z fragmentami filmu dokumentalnego i pokazuje kilka stylów, w tym Fado de Coimbra. Ten lokal jest bardziej uporządkowany i edukacyjny niż kameralne, osobiste podejście Cais do Fado. Występy tylko wczesnym wieczorem.
Czytaj dalej o Fado na Baixa
Ideal Clube de Fado +
Ideal Clube de Fado jest w centrum Porto, blisko São Bento, i ma późne koncerty codziennie. To jedyny lokal, którego program to wyłącznie Fado Tradicional w klasycznej postaci. Atmosfera jest tam bardziej skupiona i formalna niż swobodne ciepło Cais do Fado.
Czytaj dalej o Ideal Clube de Fado
Destino Fado +
Destino Fado to XIX-wieczna sala reprezentacyjna w pobliżu Cordoaria, po stronie Porto. Wnętrze jest eleganckie, a na serdecznym powitaniu dostajesz kieliszek porto i ciastko. To kontrast dla nowoczesnej atmosfery Cais do Fado, którą nadają muzycy. Koncerty są tylko wczesnym wieczorem.
Czytaj dalej o Destino Fado
Presidencial Fado +
Presidencial Fado jest przy Praça da Trindade w Porto, obok węzła metra. To sala reprezentacyjna z 1804 roku, w której gości osobiście przyjmuje Ana Margarida. Po stronie Porto najłatwiej tu dojechać komunikacją miejską. Gra tylko wczesnym wieczorem.
Czytaj dalej o Presidencial Fado
Clube Real do Fado +
Clube Real do Fado, prowadzony przez Carlosa Soaresa, jest w pobliżu Cordoaria, po stronie Porto. Na koniec koncertu jest tam wprowadzenie kulturowe. Koncerty wyłącznie wczesnym wieczorem.
Czytaj dalej o Clube Real do FadoWciąż się wahasz? Nasz kompletny przewodnik po Fado w Porto omawia lokale z Fado w mieście i podpowiada, jak wybrać.
Inne sposoby, żeby posłuchać Fado w Porto

Restauracje z Fado
Tradycyjna kuchnia portugalska i Fado na żywo między daniami. Kolacja z Fado zaczyna się zwykle około 20:00 i trwa od dwóch do trzech godzin.
Zobacz
Fado i wino porto
Dwie piwnice z winem porto, w których do zwiedzania z przewodnikiem i degustacji dochodzi występ Fado na żywo, w sumie od 75 do 90 minut.
Zobacz