Fado Maior do Porto

Fado Maior do Porto mieści się w stuletniej tawernie, a usłyszysz tu coś, co w Portugalii zdarza się rzadko: obie tradycje Fado, z Lizbony i z Coimbry, jednego wieczoru, każdą w wykonaniu osobnego zespołu.

Posiłków się tu nie podaje, więc możesz zarezerwować koncert Fado w Porto i zjeść kolację, gdzie chcesz, przed nim albo po nim. Koncerty są codziennie o 18:00 i 19:30, a w piątki, soboty i niedziele dochodzi trzeci, o 21:15. Każdy trwa około godziny, bilety kosztują od 15 €.

Co wyróżnia Fado Maior do Porto

  • Dwie tradycje Fado w jednej sali. Pierwsza połowa należy do zespołu Fado de Coimbra, druga do zespołu Fado Tradicional, i słychać, jak każdy z nich po swojemu traktuje gitarę portugalską.
    Więcej o tych dwóch tradycjach Fado
  • Gitarzyści i śpiewacy, których warto znać. Skład się zmienia, ale grają tu tacy gitarzyści jak Samuel Cabral, João Araújo i Miguel Amaral, jedni z najlepszych w Portugalii. Regularnie występują śpiewacy Fado António Laranjeira i Vânia Leal, a także grupa Fado Canto do Rio.
  • Spacer z Ribeiry wzdłuż rzeki. Miragaia leży tuż na zachód od Ribeiry, a dojście zajmuje około 10 minut brzegiem Douro, obok dawnego urzędu celnego Alfândega.
  • Stuletnia tawerna w Porto. Sala zachowała trzy oryginalne granitowe łuki i mieści około 45 osób, więc siedzisz bliżej muzyki, niż się spodziewasz.

Fado Maior do Porto: koncert

W Portugalii są dwa odrębne style Fado. Fado Tradicional wypełnia sale koncertowe i lokale z Fado w całym kraju. Fado de Coimbra, który dorastał razem ze studentami tego miasta i ich nocną bohemą, rzadko trafia do programu lokali z Fado. Fado Maior otwarto po to, żeby dać mu scenę obok stylu lizbońskiego.

Niżej obejrzysz fragment każdego z nich i dowiesz się trochę więcej o obu stylach.

Fado de Coimbra

Koncert otwiera Fado de Coimbra: serenady i improwizowane wersy śpiewane nocą po Coimbrze, przekazywane z pokolenia na pokolenie studentów. Tradycyjnie śpiewają go wyłącznie mężczyźni, a brzmienie ma liryczne, niemal operowe.

Tradycyjne Fado

Po Fado de Coimbra koncert przechodzi do Fado Tradicional, stylu, który większość ludzi ma przed oczami, gdy myśli o Fado. Zwykle śpiewa go kobieta, choć to nie reguła. To tradycja bardziej ludowa, bliższa codziennym uczuciom i ulicy. I w dużej mierze improwizowana, jak jazzowy jam: śpiewak wybiera wiersz, a muzyka układa się wokół niego na bieżąco. Wbrew temu, czego spodziewa się większość ludzi, to nie jest smutna muzyka. Większość śpiewaków skłania się ku miłości i stracie, ale swoboda poetycka jest pełna i radosnych Fado też jest mnóstwo.

Krzesła stoją ciasno, przodem do skromnej sceny. Jest czas, żeby zamówić coś do picia i się rozsiąść, a tuż przed koncertem drzwi się zamykają i przygasają światła.

Kiedy zaczyna się muzyka

Publiczność słucha koncertu Fado przy granitowym łuku w Fado Maior do Porto, Porto

Nic nie jest nagłośnione, a śpiewacy są ledwie kilka metrów od ciebie, więc cisza staje się częścią muzyki.

Wieczór otwiera Fado de Coimbra solowym utworem instrumentalnym na gitarze portugalskiej. Potem wchodzi głos, a zespół w czarnych pelerynach, jakie noszą studenci w Coimbrze, wykonuje trzy albo cztery Fado.

Kiedy zespół z Coimbry kończy, zmieniają się muzycy. Drugą połowę przejmuje zespół Fado Tradicional, zaczynając od utworu instrumentalnego. Różnicę słychać, zanim jeszcze wejdzie głos. Potem śpiewak wychodzi przed muzyków na cztery albo pięć Fado, po nich jest kolejny utwór instrumentalny, a na koniec ostatnia część.

Fado Maior do Porto: jak trafić

Fado Maior mieści się przy Rua de Miragaia, 54, 3 minuty pieszo od budynku Alfândega. Do Palácio da Bolsa i Ribeiry jest około 10 minut spokojnym krokiem, 5, jeśli idziesz szybko.

Pieszo: z Ribeiry idź na zachód wzdłuż rzeki, obok budynku Alfândega. Od Palácio da Bolsa zejdź w dół nad wodę i skręć w prawo. Fado Maior jest około 3 minut za budynkiem Alfândega.

Autobusem: linie 500 i 900 zatrzymują się na przystanku Miragaia, tuż przy nabrzeżu, 2 minuty pieszo od lokalu.

Samochodem: można zaparkować na ulicy, ale miejsca często są zajęte. Około 250 metrów dalej, przy Rua Nova da Alfândega, 80, jest parking.

Pełną trasę otworzysz poniżej, w Google Maps.

Ładowanie mapy

Fado Maior do Porto: bilety

Polecamy kupić bilety w Tiqets, serwisie z biletami na wydarzenia kulturalne: rezerwację łatwo tam anulować, a do koncertu można dobrać inne atrakcje w Porto i trochę zaoszczędzić. Zajrzyj jednak też do GetYourGuide, bo ceny bywają różne.

Koncert wchodzi też w skład karnetu Porto Culture Pass, razem z Serralves i katedrą w Porto. Jeśli oba te miejsca masz już w planie, wszystkie trzy dostajesz w jednym zakupie.

Fado Maior do Porto: rozmowa, Jorge Couto

Jorge Couto, właściciel Fado Maior do Porto, lokalu z koncertami Fado w Porto
Jorge Couto (po prawej) z poetą Fado António Torre da Guia (po lewej)

Jorge, Fado Maior jest w dzielnicy Miragaia. Czym ta dzielnica wyróżnia się jako miejsce do słuchania Fado?

Miragaia to stare Porto, miejsce, które kiedyś łączyło ludzi z rzeką. Dziś to spokojna dzielnica i spośród wszystkich części historycznego centrum wciąż mieszka tu najwięcej miejscowych.

Jak zaczęła się twoja historia z Fado?

Mama śpiewała Fado, a ja dorastałem, znając najważniejsze postacie Fado w Porto i nie tylko. Sam lubię śpiewać Fado, choć publicznie nie występuję! Na poważnie zaczęło się jednak prawie dwadzieścia lat temu, kiedy pojawiła się okazja, żeby przejąć Casa da Mariquinhas. Od tamtej pory z przyjemnością służę Fado w ten sposób.

Skąd pomysł na Fado Maior?

Prowadziłem już w tym miejscu lokal z Fado i kolacją, Arcadas de S. Jorge. Chciałem jednak czegoś innego, skupionego wyłącznie na muzyce, bez posiłku. A w lokalach z Fado jakoś zapomniano o jednym jego rodzaju, o Fado z Coimbry, który ma w Porto bardzo silną tradycję. Chciałem dać mu scenę.

Pokazujecie dwa style, Fado z Lizbony i z Coimbry. Jak współistnieją jednego wieczoru?

Koncert ma dwie części. Pierwsza należy do zespołu Fado z Coimbry i w odróżnieniu od innych miejsc, które też pokazują Fado z Coimbry, słychać tu prawdziwy zespół, a nie jednego śpiewaka. Druga część to zespół Fado w stylu lizbońskim. Zawsze są guitarradas, utwory instrumentalne dla tych, którzy chcą posłuchać gitary portugalskiej. I to ciekawe, bo każda tradycja ma własne podejście do tego samego instrumentu.

„Każda tradycja ma własne podejście do tego samego instrumentu.”

Jak opisałbyś Fado Maior jednym zdaniem?

Trudne pytanie, ale powiedziałbym: proste, tradycyjne miejsce, w którym czuje się artystów.

Fado Maior do Porto: najczęstsze pytania

O której zaczynają się koncerty w Fado Maior do Porto? +
Od poniedziałku do czwartku są dwa koncerty, o 18:00 i 19:30. W piątki, soboty i niedziele dochodzi trzeci, o 21:15. Każdy trwa około godziny. Wolne miejsca sprawdzisz na stronie rezerwacji.
Ile kosztują bilety do Fado Maior do Porto? +
Bilety kosztują od 15 €. Zarezerwujesz je online w Tiqets albo GetYourGuide. Lepiej zrobić to z wyprzedzeniem, zwłaszcza na weekend, bo sala ma tylko 45 miejsc. Na dzień powszedni zwykle wystarczy dzień wcześniej, na weekend bezpieczniej dwa dni wcześniej.
Czy muszę znać portugalski, żeby docenić koncert w Fado Maior do Porto? +
Nie. Wszystko jest śpiewane po portugalsku i nikt ze sceny nie tłumaczy piosenek, ale przejście z części z Coimbry do części lizbońskiej słychać od pierwszych dźwięków gitary, zanim ktokolwiek zaśpiewa choć słowo.
Gdzie jest Fado Maior do Porto i jak tam dojechać? +
Fado Maior do Porto mieści się przy Rua de Miragaia 54, nad Douro. Wejście znajduje się pod starym budynkiem. Pieszo to krótki spacer z Ribeiry. Autobusem: linie 500 i 900 zatrzymują się na przystanku Miragaia, 2 minuty pieszo. Samochodem: miejsca na ulicy często są zajęte, więc pewniejszy jest parking przy Rua Nova da Alfândega 80, około 250 metrów dalej. Najlepszą trasę pokaże Google Maps.
Czy miejsca w Fado Maior do Porto są numerowane? +
Nie, kto pierwszy, ten lepszy. Jeśli przyjdziesz około 15 minut przed koncertem, zdążysz wybrać, gdzie usiąść.
Jak się ubrać? +
Nie ma żadnych wymagań. To tawerna, a nie sala koncertowa, więc przyjdź tak, jak ci wygodnie.
Czy w Fado Maior można coś zjeść albo wypić? +
Jedzenia nie ma. Jedynym napojem jest porto, które zamówisz między utworami. W okolicy znajdziesz mnóstwo miejsc na kolację przed koncertem albo po nim.
Czy można przyjść z dziećmi? +
Dzieci poniżej 12 lat nie są wpuszczane. W sali na około 45 miejsc każdy hałas dociera do wszystkich.
Czy w Fado Maior do Porto można robić zdjęcia i nagrywać? +
Tak, dyskretnie. Nie zasłaniaj widoku, nie rozpraszaj sąsiadów ani muzyków, przyciemnij ekran telefonu i wycisz urządzenie. Dotyczy to także dźwięku migawki.

Fado Maior do Porto i inne sale koncertowe z Fado w Porto

W Porto jest dziewięć miejsc z samymi koncertami Fado. Fado Maior to jedno z trzech z koncertami późnym wieczorem (od piątku do niedzieli o 21:15) i jedyne, w którym osobny zespół z Coimbry występuje obok zespołu Fado Tradicional. Oto jak wypadają na jego tle pozostałe.

8 alternatyw: rozwiń każdą, żeby porównać

Śpiew Fado i gitarzyści pozują razem po koncercie w Cais do Fado w Vila Nova de Gaia, po drugiej stronie Douro od Porto Cais do Fado +

Cais do Fado leży po drugiej stronie rzeki, w Gaia, i prowadzą go sami muzycy. Wnętrze jest współczesne, z widokiem na rzekę. Koncerty odbywają się tylko po południu. To praktyczny wybór, jeśli i tak jesteś w Gaia, w piwnicach z winem.

Czytaj dalej o Cais do Fado
Śpiew Fado z gitarzystami: gitara portugalska, kontrabas i gitara klasyczna, na koncercie w Casa da Guitarra w Porto Casa da Guitarra +

Casa da Guitarra również ma koncerty późnym wieczorem (od środy do soboty) i leży bliżej centrum, przy moście Luís I. Lokal jest zarazem sklepem z instrumentami i muzeum. Klimat jest inny niż w tawernie Fado Maior, ale na koncercie można polegać.

Czytaj dalej o Casa da Guitarra
Śpiewaczka Fado w zielonej sukni z gitarzystami na koncercie w A Casa do Fado w Porto A Casa do Fado +

A Casa do Fado ma salę o podobnym klimacie, w piwnicy kościoła z XVI wieku. W trakcie koncertu Fado jest objaśniane w kilku językach, czego w Fado Maior nie ma. Dzieci poniżej 12 lat wchodzą bezpłatnie.

Czytaj dalej o A Casa do Fado
Śpiew Fado na scenie z gitarzystą na koncercie w Fado na Baixa w Porto Fado na Baixa +

Fado na Baixa to drugie miejsce z Fado de Coimbra w programie, ale podejście jest inne: śpiewa go jeden śpiewak przy tych samych gitarzystach, a nie osobny zespół. Muzyka na żywo przeplata się tu z fragmentami dokumentalnymi, więc koncert jest bardziej uporządkowany, ale mniej spontaniczny niż w Fado Maior.

Czytaj dalej o Fado na Baixa
Śpiew Fado z zamkniętymi oczami na koncercie w Ideal Clube de Fado w Porto Ideal Clube de Fado +

Ideal Clube de Fado jest najbliższy Fado Maior duchem, ale podchodzi do muzyki odwrotnie. Jest równie kameralny i akustyczny, i również ma koncerty późnym wieczorem (codziennie o 21:15). Różnica polega na tym, że Ideal gra wyłącznie Fado Tradicional w klasycznej formie, bez Fado-canção, bez marchas, bez folkloru. Fado Maior daje dwie tradycje, Ideal zagłębia się w jedną.

Czytaj dalej o Ideal Clube de Fado
Śpiewaczka Fado w czerwonej sukni bije brawo z gitarzystami po koncercie w Destino Fado w Porto Destino Fado +

Destino Fado mieści się w XIX-wiecznej sali reprezentacyjnej niedaleko Cordoarii, z malowanymi freskami i lustrami, w zupełnie innym klimacie niż rustykalna granitowa tawerna Fado Maior. Regularnie śpiewa tu Cláudia Madur, jedna z najbardziej rozpoznawalnych śpiewaczek Fado na północy Portugalii. Gra tylko po południu.

Czytaj dalej o Destino Fado
Sala Noble Hall w Ordem da Trindade przygotowana na koncert Fado w Presidencial Fado w Porto, żyrandole i złote zasłony Presidencial Fado +

Presidencial Fado zajmuje salę reprezentacyjną z 1804 roku przy Praça da Trindade, tuż obok głównego węzła metra. Ana Margarida sama przyjmuje gości, a porto wybierasz z kilku rodzajów. Spośród wszystkich tych miejsc najłatwiej tu dojechać komunikacją miejską. Koncerty są wyłącznie popołudniowe.

Czytaj dalej o Presidencial Fado
Koncert Fado w Clube Real do Fado, niedaleko Cordoaria w Porto Clube Real do Fado +

Clube Real do Fado, niedaleko Cordoarii, prowadzi Carlos Soares. Na koniec koncertu jest wprowadzenie kulturowe w kilku językach do wyboru. Tu również gra się tylko po południu.

Czytaj dalej o Clube Real do Fado

Wciąż się wahasz? Nasz kompletny przewodnik po Fado w Porto omawia lokale z Fado w mieście i podpowiada, jak wybrać.

Inne sposoby, żeby posłuchać Fado w Porto

Kup bilety