Fado Vitória

Een Fado van Joaquim Campos, in mineur die overgaat naar de parallelle majeur, over de Spaanse toonladder die zijn handtekening was.

Een sterk gecomponeerde Fado

De Fado Vitória is gecomponeerd door Joaquim Campos, geboren in Lissabon bij Fonte Santa en opgegroeid in Alfama, en is de klassieker van de klassiekers binnen zijn werk. Het is een sterk gecomponeerde Fado, in mineur, die dan overgaat naar de parallelle majeur en door de zogeheten Spaanse toonladder loopt. Die toonladder was Campos’ handtekening, verweven in veel van zijn Fado’s, en het is de kleur die Amália Rodrigues zo graag mocht. De melodie staat ver af van de primitieve eenvoud van de grondmelodieën, gebouwd op weinig meer dan tonica en dominant. Campos hoorde bij een gedenkwaardige generatie fadista’s waartoe ook Alberto Costa, Júlio Proença, Renato Varela en José Porfírio behoorden.

Hoe de Fado aan zijn naam kwam, ligt niet vast. Er circuleren meerdere verklaringen: dat Campos hem componeerde tijdens een Fadobijeenkomst in de lokalen van Vitória Futebol Clube in Setúbal, dat hij was opgedragen aan de fadista Irma Inda Vitória, en dat hij een eerbetoon was aan Adega Vitória, een trefpunt van de Fado. De eerlijke conclusie is dat niemand het weet. Zeker is dat het een Fado van echte statigheid is: als je maar één Fado mee kon nemen naar een onbewoond eiland, zou dit een redelijke keuze zijn.

Bekende opnames

José Manuel Osório Fado da Meia Laranja

Tekst van José Luís Gordo

Een tekst die een taboe doorbrak door de Lissabonse drugswereld rechtstreeks aan te pakken.

Fernando Maurício Igreja de Santo Estêvão
1982

Tekst van Gabriel de Oliveira

Een van de twee teksten die nu onlosmakelijk bij de muziek horen, een beschrijvend gedicht over de Fado, gezongen bij het kruis op het voorplein van de kerk.

Amália Rodrigues Povo que Lavas no Rio

Tekst van Pedro Homem de Melo

De erudiete tegenhanger. Dezelfde melodie draagt zowel deze tekst als de volkse Igreja de Santo Estêvão, en dat is het hele punt van deze Fado.

António Variações Povo que Lavas no Rio

Een postmoderne uitvoering die luisteraars trok die de Fado nooit hadden gevolgd.

José Porfírio O Rouxinol do Choupal
1929

Tekst van Fernando Teles

De oudste opname hier, van een zanger die door sommigen als de grootste van de eeuw werd beschouwd. In die tijd namen de fadista’s van Lissabon nog thema’s uit Coimbra over, en deze tekst is er een.