Artiesten
De fadista’s, gitaristen, componisten en dichters die de Fado hebben gevormd en hem vandaag levend houden.
Fadista’s
-
Amália Rodrigues
Ze verkocht fruit aan een kade in Lissabon en stond uiteindelijk op het podium van de Olympia in Parijs. Amália Rodrigues (1920-1999) sleepte de Fado de twintigste eeuw in, zette hem op woorden van Camões en van dichters die nog leefden, en gaf hem aan de wereld. Zo iemand heeft Portugal sindsdien niet meer voortgebracht.
Lees meer over Amália Rodrigues -
Fernando Maurício
De Mouraria noemde hem de koning zonder kroon. Hij kon ter plekke hele strofen improviseren en zijn invloed ging zo diep dat navolgers zelfs de pauzes kopieerden die hij op een lettergreep legde.
Lees meer over Fernando Maurício -
Beatriz da Conceição
Geboren in Porto en bij toeval ontdekt in een Fadohuis in Lissabon. Beatriz da Conceição (1939-2015) zong met een noordelijk accent dat de hoofdstad nooit gladstreek. Een van de grote stemmen van de Fado na Amália.
Lees meer over Beatriz da Conceição
Gitaristen
-
Armandinho
Armando Augusto Freire (1891-1946) was de gitarist die de Portugese gitaar tot soloinstrument maakte. Hij componeerde Fado da Adiça, dat nog elke avond in Lissabon klinkt, en Fado Alexandrino Estoril, plus tientallen andere stukken.
Lees meer over Armandinho -
Martinho d'Assunção
Martinho d'Assunção (1914-1992) wordt vaak de uitvinder van de klassieke gitaar in de Fado genoemd. Als wonderkind op het instrument gaf hij de begeleidende klassieke gitaar haar moderne rol, de harmonie dragen onder de Portugese gitaar, en hij componeerde de muziek van ‘Fado Faia’, een van de meest opgenomen melodieën van het repertoire.
Lees meer over Martinho d'Assunção -
Joel Pina
Joel Pina (1920-2021) gaf de Fado een instrument waar die een eeuw buiten had gekund: de viola baixo. Zeven decennia lang was hij het anker van de ensembles achter Amália Rodrigues en Maria Teresa de Noronha, en de baslijn die hij bedacht is nog steeds degene die jongere spelers volgen.
Lees meer over Joel Pina
Componisten
-
Jorge Fernando
Hij speelde de laatste vijftien jaar van haar loopbaan klassieke gitaar achter Amália, schreef vanaf zijn zestiende voor Fernando Maurício, bracht later Mariza naar een Nederlands label en werkte mee aan het eerste album van Ana Moura.
Lees meer over Jorge Fernando -
Alfredo Marceneiro
Hij noemde zichzelf nooit componist, alleen een stilist die een stem gaf aan wat hij hoorde, en toch werden zijn twaalf eenvoudige melodieën onsterfelijk in de Fado.
Lees meer over Alfredo Marceneiro -
Frederico de Brito
Bekend als de dichter-chauffeur: hij reed taxi in Lissabon tussen twee verzen door en liet meer dan duizend Fadoteksten en zo’n tweehonderd melodieën na.
Lees meer over Frederico de Brito
Dichters
-
João Dias
Een Fadodichter van het protest, wiens verzen spraken namens gewone mensen en wiens werk in het repertoire van Beatriz da Conceição terechtkwam.
Lees meer over João Dias -
António Torre da Guia
António Torre da Guia schreef Fadoteksten en maakte de Fado zelf vaak tot zijn onderwerp. Stemmen als die van Carlos do Carmo brachten zijn verzen op het podium.
Lees meer over António Torre da Guia -
José Fernandes Castro
Hij schrijft Fadopoëzie en bouwt al tientallen jaren aan een van de meest complete archieven van Fadoteksten die er bestaan: twee vormen van dezelfde toewijding aan de traditie.
Lees meer over José Fernandes Castro