Fado Mouraria
Jedno z trzech podstawowych Fados, w tonacji durowej. Historycznie w nim toczył się despique, improwizowany pojedynek poetycki między śpiewakami.
Fado podstawowe
Fado Mouraria to jedno z trzech Fados podstawowych, śpiewane w tonacji durowej i bliskie budową tonalną i poetycką Fado Corrido. Odróżniała je funkcja. Corrido służyło do opowiadania historii. Mouraria było polem despique, improwizowanego pojedynku, w którym dwoje śpiewaków Fado wymieniało się śpiewanymi wersami, a każde podejmowało wątek, który właśnie zostawiło drugie. Wymagało jednocześnie dobrego głosu i szybkiego poety, była to tradycja improwizacji, która z czasem zastygła w inscenizowane, wyćwiczone pojedynki. Do końca XIX wieku Mouraria było zarówno śpiewane, jak i tańczone.
Autorstwo i dalsze losy
Trzy Fados podstawowe mają wspólne, nieznane, ludowe pochodzenie, ale przy Mouraria pojawia się jedno ostrożne przypuszczenie co do autora. Czasem przypisuje się je szewcowi i śpiewakowi o przydomku Calcinhas (Caetano Maria de Oliveira), bo zanim uczynił je swoim, Mouraria nie zostawia śladu w zapisach. Niektórzy idą w przeciwną stronę i przeczą, jakoby Mouraria w ogóle była odrębną kategorią, słysząc w niej tylko Fado w tonacji durowej. Melodia też się rozrastała: gitarzysta Jaime Santos opracował stylizowaną wersję Mouraria obok tradycyjnej, a Maria Teresa de Noronha w latach pięćdziesiątych zwolniła tę samą harmonię w nową melodię, Fado das Horas, niemal bliźniaka zrodzonego z Mouraria.
Znane nagrania
Słowa: João da Mata
Na nagraniu twórca tego tekstu, zwykle podawanego pod nazwiskiem Carlos do Carmo.
Słowa: Gabriel de Oliveira
Quadra autorstwa Augusto Gil, rozwinięta w glosie przez Gabriel de Oliveira, klasyczny przykład tego, jak szeroko można interpretować Fado Mouraria.
Tekst jego autorstwa, z towarzyszeniem zespołu gitar António Chainho.
Słowa: José Augusto de Vasconcelos e Sá
Więcej melodii Fado w formie: Quadras
Fado da Adiça
Jedno z najbardziej rozpoznawalnych Fados w portugalskim repertuarze. Armandinho skomponował Fado da Adiça na początku XX wieku i od tamtej pory gra się je w lokalach z Fado i na ulicznych rogach. Melodia w większości trzyma się tonacji durowej, z jednym przejściem do moll, które odróżnia ją od Fado Corrido.
Czytaj dalejFado Manganine
Fado Manganine to tradycyjne Fado skomponowane przez Armandinho, które doczekało się tylko jednego czy dwóch nagrań. Alice Maria zaśpiewała je z tekstem Voltei a Teu Lado, autorstwa António Campos.
Czytaj dalejFado Alfacinha
Fado Alfacinha to lekka, pogodna melodia, którą skomponował gitarzysta Jaime Santos. Alfacinha to słowo na rodowitego lizbończyka, a melodię śpiewali śpiewacy Fado z Mouraria i Alfamy jako rodzaj muzycznego prawa do miasta.
Czytaj dalejFado Amora
Fado Amora, skomponowane przez Joaquima Camposa, jest łagodne, ale nie sentymentalne, z mollowym prądem pod spodem. Jest w rytmie walca, na 3/4, a nie na zwykłe 4/4.
Czytaj dalejFado Anadia
Fado Anadia skomponował José Maria dos Cavalinhos w połowie XIX wieku i zadedykował je hrabiemu Anadii, miłośnikowi Fado. Śpiewa się je w tonacji molowej, z krótkim refrenem instrumentalnym między quadras, i często myli się je z Fado Peixincha.
Czytaj dalejFado Artilheiro
Fado Artilheiro wyróżnia się w repertuarze mocniejszym pędem rytmicznym: w linii basu jest ruch do przodu, którego większość Fados unika. Wynagradza śpiewaków, którzy potrafią utrzymać puls bez przyspieszania.
Czytaj dalej