Alfredo Marceneiro

Nigdy nie nazywał siebie kompozytorem, tylko stylistą, który nadawał głos temu, co usłyszał. Mimo to jego tuzin prostych melodii przetrwał w Fado na zawsze.

Alfredo Marceneiro, Śpiewak Fado
Zdjęcie: Vdm produções, CC BY-SA 4.0

Urodził się jako Alfredo Duarte w lizbońskiej parafii Santa Isabel, a pseudonim sceniczny wziął od swojego zawodu. Pracował jako stolarz okrętowy w arsenale Alfeite, w stoczni, którą w trakcie jego pracy zaczęła zarządzać grupa CUF, i od tego pracodawcy nazwał swoje Fado Cuf. Większość życia mieszkał przy Rua da Páscoa i śpiewał przez prawie siedemdziesiąt lat, występując niemal do przeddnia śmierci, która przyszła, gdy miał dziewięćdziesiąt jeden lat.

Stylista

Marceneiro nie chciał być nazywany kompozytorem. Zapytany, jakie Fado napisał, odpowiadał, że nic nie napisał, że tylko nadawał głos piosenkom, które słyszał, wiele z nich od matki, oraz ulicznym zawołaniom lizbońskich rzemieślników. Siebie nazywał stylistą.

„Myślę, że wielką tajemnicą Fado jest prostota. Tak, niektórzy nazywają ją ubóstwem. Ale w Fado to ubóstwo jest zaletą.” (Da Severa)

Jego melodie poruszają się niemal wyłącznie między toniką a dominantą, bez ozdobników. Z tej prostoty wyrosło około tuzina Fado, które okazały się nieśmiertelne, wśród nich Fado Bailado, Fado Menor com Versículo, Fado Odeon i Fado de Pagem.

Ceremoniał lokalu z Fado

Rytuały uważane dziś za odwieczne, czyli śpiew na stojąco, przygaszone światła i świeca na stole, były własnym wynalazkiem Marceneira, a nie dawnym zwyczajem. Każdy występ śpiewał nieco inaczej, ze świeżością pierwszego razu, i twierdził, że śpiewak Fado musi „dzielić zdania”, pozwalając, by słowa rządziły śpiewem.

Kompozycje

Fado

Fado Cravo

Fado Cravo, zwane też Fado do Cravo, to muzycznie proste Fado skomponowane przez Alfreda Marceneira. Nazwa pochodzi od wczesnego tekstu Cravo Fernanda Tellesa, który wyszedł z użycia, gdy jego miejsce zajął inny tekst, Viela Guilherme Pereiry da Rosy.

Fado

Fado Bailado

Fado Bailado skomponował Alfredo Marceneiro, z dużymi pauzami między wersami. Tę melodię Amália Rodrigues zaśpiewała w 1962 roku jako Estranha Forma de Vida, do własnego tekstu. Wersja stała się tak słynna, że często bierze się ją za odrębne Fado.

Fado

Fado Cuf

Fado Cuf to tradycyjne Fado Alfreda Marceneira, którego elastyczna melodia niesie zarówno wolne, ciężkie teksty, jak i szybsze, lżejsze. Nazwa najpewniej oddaje hołd grupie CUF, która wchłonęła stocznię, gdzie kompozytor pracował jako stolarz.

Fado

Fado Menor com Versículo

Fado Menor com Versículo to wariant Fado Menor, który stworzył Alfredo Marceneiro. Muzycznie jest to czyste Menor, na tonice i dominancie, ale w naturalną pauzę między wersami wpasowany jest krótki versículo o dwóch do czterech sylab, co daje Fado podwójny rym.

Fado

Fado Laranjeira

Fado Laranjeira Alfreda Marceneira należy do rodziny aleksandryjskiej, śpiewane jest wersem dwunastozgłoskowym, co każe zaliczyć je do Fado późniejszych. Nazwa pochodzi od pierwszego tekstu, który do niego dopasowano, o pomarańczowym drzewie, w którym zakochany wyrzeźbił imię ukochanej.

Fado

Fado Alexandrino do Marceneiro

Fado Alexandrino do Marceneiro to Fado aleksandryńskie skomponowane przez Alfredo Marceneiro i śpiewane do dwunastosylabowych quadras. Śpiewak wchodzi odrobinę za późno na ostatnim uderzeniu instrumentów, a ta nieregularność jest czymś, bez czego przestałoby być Fado.

Zobacz wszystkie

Pozostali śpiewacy Fado

Amália Rodrigues

Śpiewak Fado

Amália Rodrigues

Sprzedawała owoce na lizbońskim nabrzeżu, a skończyła na scenie Olympii w Paryżu. Amália Rodrigues (1920-1999) nie tylko śpiewała Fado: wciągnęła je w XX wiek, osadziła w słowach Camõesa i żyjących poetów i dała je światu. Portugalia od tamtej pory nie wydała nikogo takiego jak ona.

Czytaj dalej o Amália Rodrigues
Mariza

Śpiewak Fado

Mariza

Zanim została Marizą, śpiewała covery w lizbońskich barach i odmówiła śpiewania Fado w trasie po Kanadzie. W kilka lat była najważniejszym głosem gatunku za granicą.

Czytaj dalej o Mariza
Camané

Śpiewak Fado

Camané

Wygrał Grande Noite do Fado jako trzynastolatek, a potem przez całą karierę budował własny repertuar, odmawiając sobie pieśni, które należały już do Amálii i Carlosa do Carmo.

Czytaj dalej o Camané
Zobacz wszystkie