Fado Menor
Jedno z trzech podstawowych Fados, śpiewane w tonacji molowej. Najłatwiejsze do zagrania i, jak powszechnie się uważa, najtrudniejsze do dobrego zaśpiewania.
Fado podstawowe
Fado Menor to jedno z trzech Fados podstawowych, obok Corrido i Mouraria. Nikt go nie skomponował. Jest anonimowe i popularne, to melodia, która jakby wyrosła w portugalskim uchu, zamiast zostać zapisana, a Amália nazwała ją ojcem i matką wszystkich Fados. Śpiewane w tonacji molowej, żyje prawie niczym: tonica i dominanta, pierwsza i druga pozycja, a pod spodem bardzo niewiele. W latach trzydziestych było jedną z melodii, które niosły rozrastający się repertuar lokali z Fado.
Próba dla śpiewaka
Tradycja nazywa Menor królową melodii Fado, a powodem jest paradoks. To najprostsze Fado do zagrania i, jak powszechnie się uważa, najtrudniejsze do zaśpiewania. Przy tak skromnej harmonii pod spodem wszystko spoczywa na stylizacji, na wariacji, którą śpiewak wydobywa ze zwrotki na zwrotkę z melodii, która ledwo się porusza. Maria Teresa de Noronha nagrała je w 1950 roku w jednej tonacji, a w 1965 w innej, to samo Fado wygięte w inny kształt przez sposób, w jaki śpiewała. Dlatego Amália wciąż do niego wracała: coś tak prostego potrafi otworzyć się na siłę wyrazu, która nijak się ma do użytych środków. Alfredo Marceneiro zbudował na nim wariant, Fado Menor com Versículo, wsuwając krótki dodatkowy wers w ciszę między wersami.
Znane nagrania
Słowa: João Linhares Barbosa
Nagrane w Abbey Road na jej pierwsze wydawnictwa międzynarodowe, wzorcowy przykład molowego Fado, które Amália nazwała ojcem i matką wszystkich Fados.
Słowa: Alberto Ribeiro
Śpiewak Fado, którego nazywano „królem bez korony”.
Słowa: João de Freitas
Stałe Fado z repertuaru Parreirinha de Alfama, później sfilmowane w filmie Fados, który nakręcił Carlos Saura, znane z melizmatów, które śpiewaczka ciągnie przez końce fraz.
To samo Fado Menor nagrała w 1950 roku w tonacji C, a w 1965 w tonacji Gis. To, że jedna śpiewaczka potrafiła przenosić je między tonacjami, jest najjaśniejszym dowodem, że Menor żyje stylizacją, a nie swoją nagą tonicą i dominantą.
Słowa: Henrique Rego
Więcej melodii Fado w formie: Quadras
Fado da Adiça
Jedno z najbardziej rozpoznawalnych Fados w portugalskim repertuarze. Armandinho skomponował Fado da Adiça na początku XX wieku i od tamtej pory gra się je w lokalach z Fado i na ulicznych rogach. Melodia w większości trzyma się tonacji durowej, z jednym przejściem do moll, które odróżnia ją od Fado Corrido.
Czytaj dalejFado Manganine
Fado Manganine to tradycyjne Fado skomponowane przez Armandinho, które doczekało się tylko jednego czy dwóch nagrań. Alice Maria zaśpiewała je z tekstem Voltei a Teu Lado, autorstwa António Campos.
Czytaj dalejFado Alfacinha
Fado Alfacinha to lekka, pogodna melodia, którą skomponował gitarzysta Jaime Santos. Alfacinha to słowo na rodowitego lizbończyka, a melodię śpiewali śpiewacy Fado z Mouraria i Alfamy jako rodzaj muzycznego prawa do miasta.
Czytaj dalejFado Amora
Fado Amora, skomponowane przez Joaquima Camposa, jest łagodne, ale nie sentymentalne, z mollowym prądem pod spodem. Jest w rytmie walca, na 3/4, a nie na zwykłe 4/4.
Czytaj dalejFado Anadia
Fado Anadia skomponował José Maria dos Cavalinhos w połowie XIX wieku i zadedykował je hrabiemu Anadii, miłośnikowi Fado. Śpiewa się je w tonacji molowej, z krótkim refrenem instrumentalnym między quadras, i często myli się je z Fado Peixincha.
Czytaj dalejFado Artilheiro
Fado Artilheiro wyróżnia się w repertuarze mocniejszym pędem rytmicznym: w linii basu jest ruch do przodu, którego większość Fados unika. Wynagradza śpiewaków, którzy potrafią utrzymać puls bez przyspieszania.
Czytaj dalej