António Zambujo

Een Alentejano die niet via zijn familie maar via platen bij de Fado kwam en zijn loopbaan daarna richting het Braziliaanse lied stuurde, naar een kring van musici aan de overkant van de Atlantische Oceaan.

António Zambujo, Fadista
Foto van Joseolgon, CC BY-SA 4.0

António Zambujo werd in 1977 geboren in Beja, in de Alentejo, ver van de Lissabonse wijken waar de Fado van oudsher wordt grootgebracht. Hij begon te zingen in de Fadohuizen van Lissabon en bouwde zijn loopbaan van daaruit op. Halverwege de jaren 2000 had hij twee albums opgenomen: O Mesmo Fado (2002) en Por Meu Cante (2004). Zijn versieringen in de stem blijven dicht bij de cante-traditie van de Alentejo, en dat geeft zijn Fado een eigen regionale kleur.

Een zanger zonder wortels

Hij is het schoolvoorbeeld van een fadista uit de eenentwintigste eeuw die zonder familie of geografische wortels in Lissabon bij het genre kwam. Geen moeder die zong aan de strijkplank, geen wijk waar overal Fado klonk: hij kwam er via de platen van zangers die hij bewonderde.

De Braziliaanse dialoog

Vanuit die basis schoof Zambujo gestaag op naar de Braziliaanse populaire muziek. In Brazilië bouwde hij een belangrijke loopbaan op en zong hij samen met Ney Matogrosso, Caetano Veloso en andere grote Braziliaanse musici. Twee verschillende stukken markeren die wending: Eu Já Não Sei, een Fado-canção die hij in zijn Luso-Braziliaanse manier herwerkte, met woorden van Domingos Gonçalves Costa en muziek van Carlos Gonçalves, en Fado Desconcertado, een Fado novo met een tekst van Maria do Rosário Pedreira op muziek van Ricardo Cruz. Ze plaatsen hem midden in het crossoverterrein dat naar andere muziek reikt.

Opnames en gezelschap

Zijn vroege werk werd van meet af aan op plaat vastgelegd. De Fado Georgino verscheen als Beijos de Fogo, een lied dat hij in 2002 opnam, en de Fado Maria Rita als Jogo de Sedução op O Mesmo Fado, een tekst van Mário Rei, begeleid door José Manuel Neto op Portugese gitaar, Carlos Garcia op klassieke gitaar en Ricardo Cruz op bas. In 2013 nodigde Carlos do Carmo hem uit op het testamentalbum Fado é Amor, een plaat met duetten met jongere zangers. Hij hoort naast Duarte, ook een Alentejano die zonder Lissabonse wortels bij de Fado kwam, een teken van de verscheidenheid binnen deze nieuwe generatie.

Meer fadista’s

Amália Rodrigues

Fadista

Amália Rodrigues

Ze verkocht fruit aan een kade in Lissabon en stond uiteindelijk op het podium van de Olympia in Parijs. Amália Rodrigues (1920-1999) sleepte de Fado de twintigste eeuw in, zette hem op woorden van Camões en van dichters die nog leefden, en gaf hem aan de wereld. Zo iemand heeft Portugal sindsdien niet meer voortgebracht.

Lees meer over Amália Rodrigues
Mariza

Fadista

Mariza

Voordat ze Mariza was, zong ze covers in Lissabonse bars en weigerde ze Fado te zingen op een tournee door Canada. Binnen een paar jaar was ze de internationaal meest vooraanstaande stem van het genre.

Lees meer over Mariza
Camané

Fadista

Camané

Op zijn dertiende won hij de Grande Noite do Fado. Daarna bouwde hij een loopbaan op met een eigen repertoire en liet hij de liederen liggen die al van Amália en Carlos do Carmo waren.

Lees meer over Camané
Bekijk alles